Su Deposu Klorlama: Depo Dezenfeksiyonu ve Otomatik Klorlama

Kısa cevap: Su deposu klorlama iki ayrı işten oluşur: depoya giren suya sürekli ve giriş debisiyle orantılı klor vermek ve depoyu gerektiğinde boşaltıp temizleyerek yüksek dozlu klorla dezenfekte etmek (şok dezenfeksiyon). Sürekli klorlamada dozaj pompası depo giriş hattına bağlanır, depo hacmine göre değil giren suyun debisine göre seçilir ve yalnız su girerken çalışır. Depo çıkışındaki serbest klor test kitiyle ya da sensörle düzenli ölçülür.

Bu rehber apartman, site, otel, fabrika ve kurum depolarını işleten teknik personel ile kuyu suyunu depoda biriktiren kullanıcılar için hazırlandı. Depo girişine kurulan her klor dozaj pompası için buradaki ilkeler geçerlidir. Mevzuattaki klor değerleri ve temas süresi için içme suyu klorlama rehberimize bakın. AQUABELLA, AnTech dozaj pompalarının Türkiye resmi distribütörüdür; ürün değerleri AnTech 2025 kataloğundan alındı.

Sürekli Klorlama ile Şok Dezenfeksiyonun Farkı Nedir?

Sürekli klorlama, depodaki suyun kullanım süresince düşük ve kararlı bir serbest klor taşımasını sağlar; şok dezenfeksiyon ise boşaltılıp temizlenmiş deponun iç yüzeylerini, borularını ve pompalarını kısa süreli yüksek dozla dezenfekte eder ve bu su kullanılmaz.

	Sürekli klorlama	Şok dezenfeksiyon
Amaç	Kullanılan suda serbest klor bulundurmak	Temizlenmiş depoyu, boruları ve pompaları dezenfekte etmek
Ne zaman?	Depo kullanımdayken, her su girişinde	Temizlik, onarım, uzun süre kullanılmama ya da kirlenme şüphesinden sonra
Doz	Düşük; çıkışta ölçülen serbest klora göre ayarlanır	Yüksek; WHO yönteminde 1.000 litreye 80 g kalsiyum hipoklorit
Su kullanılır mı?	Evet	Hayır; boşaltılır, depo çalkalanır
Ekipman	Dozaj pompası, su sayacı ya da giriş kontrolü, test kiti veya sensör	Temizlik ekipmanı, kişisel koruyucu, ölçülü dezenfektan

WHO’nun klor ölçümü teknik notu da sürekli klorlamanın en çok borulu dağıtım sistemlerinde kullanıldığını, diğer sistemlerde klorlamanın genellikle onarım ve bakım sonrası dezenfeksiyona ayrıldığını belirtir.

Depo Suyu Neden Klorlanır?

Depo suyu klorlanır, çünkü su depoda beklerken serbest klorunu yavaş yavaş kaybeder ve depo; havalandırma, kapak ya da bakım sırasında dışarıdan kirlenmeye açıktır. Karar, deponun neyle beslendiğine göre değişir:

• Kuyu ya da kaynak suyu: Su genellikle klorsuz gelir; dezenfeksiyon için en uygun yer depo girişidir.
• Şebeke suyu: Su klorlu gelir. Ek klor gerekip gerekmediğini depo çıkışında ve en uzak muslukta yapılan ölçüm gösterir; ölçmeden klor eklemek suyu gereksiz yere klorlu yapar.
• Uzun bekleme: Tüketimi az, hafta sonu ya da sezonluk kullanılan binalarda su depoda günlerce bekleyebilir ve kalan klor düşer.

Yönetmelik şebeke suyunda kalite parametrelerini binada suyun musluktan aktığı noktada arar; ancak uygunsuzluk yalnız binanın iç tesisatından ya da bakım ve onarımından kaynaklanıyorsa yönetmelik hükümlerine uyulmuş kabul edilir (İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, Madde 8, 07.03.2013 değişikliği). Bu hüküm, bina deposunun bakımını ve klor kontrolünü bina yönetimi için ayrıca önemli kılar. Belediye depoları için ise yönetmelik, dezenfeksiyonun depoda suyun debisine ve basıncına göre ayarlanabilen otomatik klorlama cihazlarıyla yapılmasını zorunlu tutar (Madde 10 ve Geçici Madde 7, 20.10.2016 değişikliği). Aynı mantık bina depolarında da işe yarar.

Su Deposu Klorlama Nasıl Yapılır? Adım Adım

Sürekli depo klorlaması; giriş debisini ve hat basıncını ölçmek, dozu belirlemek, pompayı debiye göre seçmek, enjeksiyonu giriş hattına yapmak ve pompayı yalnız su girerken çalıştırmaktır.

1. Giriş debisini ölçün: Şamandıra tam açıkken depoya saatte kaç metreküp su girdiğini su sayacından, kuyu pompasının debisinden ya da belirli sürede yükselen seviyeden bulun.
2. Enjeksiyon noktasındaki basıncı öğrenin: Pompanın maksimum karşı basıncı bu değerin üzerinde olmalıdır.
3. Dozu belirleyin: Doz, suyun klor ihtiyacı ile çıkışta istenen serbest klorun toplamıdır; ilk ayar ölçümle düzeltilir.
4. Pompa debisini hesaplayın: Giriş debisi (m³/h) × doz (mg/L) ÷ çözeltideki aktif klor (g/L). Ayrıntı ve hesaplayıcı klor dozaj hesaplama sayfamızdadır.
5. Çalışma şeklini seçin: Su sayacı sinyali, kuyu pompası ya da giriş vanasıyla birlikte çalışma (aşağıda).
6. Kurun ve havayı alın: Pompayı kimyasal tankının yanına, dik konumda kurun; ilk çalıştırmada kafadaki havayı alın.
7. Ölçün ve düzeltin: Depo dolup su bir süre bekledikten sonra çıkışta ve en uzak muslukta serbest kloru ölçün; ayarı küçük adımlarla değiştirin.

Su Deposu Klorlama Cihazı Nasıl Seçilir? Hacim Değil Debi

Su deposu klorlama cihazı, yani depo girişine bağlanan dozaj pompası, deponun kaç ton olduğuna göre değil, depoya saatte ne kadar su girdiğine göre seçilir. Pompa klorlamayı giren suya yapar: 20 tonluk bir depo saatte 2 m³ ile de dolabilir, 20 m³ ile de; ikinci durumda pompanın basması gereken debi on kat fazladır.

Varsayım (yalnız örnek): Doz 1 mg/L, çözelti 10 g/L’ye seyreltilmiş sodyum hipoklorit. Ayar, pompa kapasitesinin yaklaşık %20–80 bandında tutulur.

Depoya giriş debisi	Saatte gereken aktif klor	Pompa debisi (10 g/L)	Uygun kapasite ve ayar
4 m³/h	4 g/h	0,4 L/h	2 L/h pompada %20
8 m³/h	8 g/h	0,8 L/h	2 L/h pompada %40
16 m³/h	16 g/h	1,6 L/h	2 L/h pompada %80 ya da 5 L/h pompada %32
32 m³/h	32 g/h	3,2 L/h	5 L/h pompada %64 ya da 10 L/h pompada %32

Doz yarıya inerse pompa debisi de yarıya iner; ayar %20’nin altına düşüyorsa çözeltiyi daha az seyreltin. Depo hacmi ise başka bir şeyi belirler: suyun depoda ne kadar beklediğini, yani klorun temas süresini ve kalan klorun ne kadar düşeceğini. Şok dezenfeksiyonda gereken dezenfektan miktarı da hacme göre hesaplanır.

Küçük debili depolar için AnTech Nano A 2 L/h 10 Bar (10 W, 1,76 kg) ya da tank seviyesini izleyen AnTech Lara APS 2 L/h 10 Bar uygundur; orta debilerde 5 L/h kapasiteler kullanılır. Tüm seçenekler AnTech Lara serisi sayfasında, güncel fiyatlar klor dozaj pompası fiyatları sayfamızdadır. Hazır sistemlerin karşılaştırması için klorlama cihazı rehberimize bakabilirsiniz.

Depoda Enjeksiyon Noktası Nereye Yapılır?

Klor en iyi depoya giren hatta, su depoya girmeden hemen önce verilir; böylece giren her litre klor alır ve klor, su depoda beklerken etki eder. WHO’nun klor ölçümü notu da klorun genellikle suyun depoya girdiği noktada verildiğini, amacın kimyasala tüketiciye ulaşmadan etki süresi tanımak olduğunu belirtir.

Enjeksiyon noktası	Avantajı	Dikkat edilecekler
Depo giriş hattı (şamandıradan önce)	Klor yalnız giren suya verilir, temas depoda olur	Pompa yalnız su akarken çalışmalı; hat basıncı pompanın sınırının altında olmalı
Doğrudan depo içine (açık uç)	Karşı basınç çok düşüktür	Elektromanyetik pompa düşük basınçta katalog debisinin üzerinde basar (Nova 10 L/h, 2 bar’da 20 L/h); uç giriş akışının içine yerleştirilmeli
Hidrofor çıkışı (basınçlı hat)	Depo sonrası kloru tamamlar	Temas süresi kısa, basınç yüksektir; pompa hidroforla birlikte çalışmalı

• Giriş ile çıkışı ayırın: Giriş ve çıkış deponun aynı köşesindeyse su beklemeden çıkabilir. Genel tasarım ilkesi olarak giriş ve çıkış deponun karşı uçlarında olmalıdır.
• Sayaçtan sonra: Su sayacıyla çalışmada enjeksiyon genellikle sayaçtan sonra yapılır.
• Enjeksiyon ucu: Uçta kristal ve kireç birikebilir; daralan uç karşı basıncı artırır, tam tıkanırsa pompa vurur ama basmaz.
• Sifonlama: Enjeksiyon noktası kimyasal tankının seviyesinden alçaktaysa kimyasal, pompa dururken bile hatta akabilir; böyle bir tesisatta ek önlem gerekir.

Yerleşimi bizim yapmamızı isterseniz dozaj pompası kurulumu hizmetimize bakın.

Pompa Ne Zaman Çalışmalı? Su Sayacı, Şamandıra ve Seviye

Depo girişindeki pompa yalnız depoya su girerken çalışmalıdır; şamandıra kapalıyken çalışan pompa kimyasalı durgun hatta ya da depoda biriktirir ve bir sonraki girişte su aşırı klorlu olur.

Yöntem	Nasıl çalışır?	Uygun olduğu depo	AnTech örneği
Giriş pompası ya da vanasıyla birlikte	Pompa, kuyu pompası ya da giriş vanası enerjilendiğinde sabit ayarla çalışır	Giriş debisi sabit, kuyudan beslenen depolar	Lara A, Lara APS, Nano A
Su sayacına bağlı (volümetrik)	Sayaç darbeleriyle strok atar, doz geçen suyla orantılıdır	Şebekeden ya da değişken debiyle beslenen depolar	Lara DMS, Nova D
Zaman ayarlı	Programdaki saatlerde çalışır	Dolumun belirli saatlerde yapıldığı depolar	Lara DS
Serbest klor ölçümlü	Depo çıkışından alınan numunedeki serbest klora göre çalışır	Büyük site ve tesis depoları	Nova DMİA

Sabit ayarlı pompa ancak giriş debisi gerçekten sabitse doğru çalışır. Şebekeden beslenen depoda şamandıra yarı açıkken debi düşer ve aynı ayar daha yüksek doz verir; bu yüzden şebeke beslemesinde su sayacına bağlı pompa daha uygundur. AnTech Lara DMS 2 L/h 10 Bar su sayacına bağlandığında geçen suya göre dozaj yapar; 4–20 mA girişi ve sıvı seviye alarm rölesi vardır. AnTech Lara DS 5 L/h 7 Bar zaman programıyla çalışır, ancak program dışında su girerse bunu bilmez.

Klor ölçümlü dozaj pompaları depodaki suyu sürekli izlediği için uzun beklemede düşen kalan klora da cevap verebilir. AnTech Nova DMİA 10 L/h 10 Bar amperometrik sensörle ölçer ve değeri 4–20 mA çıkışıyla bina otomasyonuna aktarabilir. Sensör ve hazne pompayla gelmez; hazneden geçen numune akışı kesintisiz olmalıdır.

Kimyasal tankının seviyesi: Tank boşalınca pompa hava emer ve klorlama fark edilmeden durur. Seviye sensörlü emiş takımını seviye girişli bir pompayla kullanın: Lara APS’de sıvı seviye kontrolü, Lara DMS ve Lara PR’de seviye alarm rölesi, Nova dijital modellerde kimyasal seviye girişi vardır.

Su Deposu Klor Miktarı Nasıl Kontrol Edilir?

Depodaki klor miktarı, depo çıkışından ya da depoya en yakın musluktan ve binanın en uzak musluğundan alınan suda serbest klor ölçülerek kontrol edilir; iki nokta arasındaki fark, suyun bina tesisatında ne kadar klor kaybettiğini gösterir.

• Sıklık: WHO’nun klor ölçümü notu, yeni kurulan ya da onarılan sistemde klorlamanın düzgün çalıştığından emin olana kadar her gün, sonra en az haftada bir ölçüm önerir.
• Yöntem: Sahada DPD yöntemli test kiti kullanılır; kitin serbest klor mu toplam klor mu ölçtüğüne dikkat edin. Ayrıntılar klor ölçümü nasıl yapılır ve serbest klor nedir rehberlerimizde.
• Kayıt: Tarih, saat, nokta, değer ve pompa ayarını yazın. Ayar değişmediği hâlde değer düşüyorsa kimyasal güç kaybetmiş, pompa hava almış ya da enjeksiyon ucu tıkanmış olabilir.
• Kimyasalın tazeliği: Sodyum hipoklorit beklerken ve sıcakta aktif klorunu kaybeder; aynı ayar zamanla daha az klor verir. Saklama ve güvenlik için sıvı klor (sodyum hipoklorit) rehberimize bakın.

Değer olması gerekenden yüksekse ayarı düşürün ve pompanın su girişi yokken çalışıp çalışmadığını kontrol edin. Karşılaştırma yapılacak mevzuat aralığı içme suyu rehberimizde kaynağıyla verilmiştir.

Su Deposu Dezenfeksiyonu Nasıl Yapılır?

Su deposu dezenfeksiyonu; deponun boşaltılması, iç yüzeylerin fırçalanıp durulanması, deponun yüksek dozlu klorlu suyla doldurulup bekletilmesi ve bu suyun güvenle atılıp deponun içme suyuyla çalkalanmasıdır. Türkiye’de bina depoları için doz ve bekleme süresi belirleyen resmî bir belgeyi doğrulayamadık; aşağıdaki adımlar WHO’nun acil durumlar için hazırladığı teknik nota (Not 3, Temmuz 2013) dayanır.

Ne zaman gerekir? Temizlikten ve onarımdan sonra, depo uzun süre kullanılmadıysa ya da kapağın açık kalması, sel suyu girmesi gibi bir kirlenme şüphesi varsa.

1. Boşaltın: Depoyu normal çıkış vanası yerine, sıvıyı dipten alan tahliye vanasından boşaltın.
2. Fırçalayın: İç yüzeyleri deterjanlı sıcak suyla sert fırça ya da basınçlı suyla temizleyin; köşelere ve birleşim yerlerine özen gösterin.
3. Durulayın: Deterjan izi kalmayana kadar temiz suyla çalkalayın.
4. Dezenfekte edin: WHO notundaki yöntemde depo dörtte bir oranında temiz suyla doldurulur, toplam depo hacminin her 1.000 litresi için 80 g granül yüksek dereceli kalsiyum hipoklorit (%60–80 klor) eklenir, depo tamamen doldurulur, kapağı kapatılır ve 24 saat bekletilir. Acil durumda miktar iki katına çıkarılarak süre 8 saate indirilir.
5. Pompa ve hortumları da dezenfekte edin: Depoya bağlı pompa varsa klorlu suyu yaklaşık bir saat depoya geri döndürerek dolaştırın.
6. Boşaltın ve çalkalayın: Klorlu suyu tamamen boşaltın, depoyu içme suyuyla doldurup yaklaşık 30 dakika bekletin ve yeniden boşaltın. Ardından depoyu doldurun ve kullanıma almadan önce musluktaki serbest kloru ölçün.

Sıvı klorla karşılığı (bizim hesabımız): WHO yöntemi, depodaki suda litrede kabaca 48–64 mg aktif klora karşılık gelir (80 g × %60–80 ÷ 1.000 L). Litresinde 120 g aktif klor bulunan sodyum hipokloritle aynı derişim için 1 m³ depo hacmi başına yaklaşık 0,4–0,53 litre gerekir. Etiketteki aktif klor değerinizi kullanın ve hesabı uygulamadan önce kontrol edin.

Güvenlik ve atık su

• Depoya girmeden önce içeriye bir süre temiz hava üfleyin; içeride çalışan kişi yalnız kalmamalı, girişte sürekli biri beklemelidir.
• Eldiven, çizme, başlık ve gözlük kullanın. Hipokloriti asitli temizleyicilerle karıştırmayın; zehirli klor gazı açığa çıkar.
• Yüksek klorlu suyu dereye ya da gölete vermeyin; WHO notu bu suyun kanalizasyona ya da bir arıtma tesisine verilmesini önerir.
• Şoklama suyu içme ya da kullanma amacıyla kullanılmaz.

Kapalı alanda yüksek dozlu kimyasalla çalışmak risklidir; büyük depolarda bu işi deneyimli ekiplere yaptırmanızı öneririz. Depoya tablet atmakla dozaj pompasıyla klorlama arasındaki fark klor tableti mi sıvı klor mu rehberimizde anlatılır.

Bina, Site ve Apartman Depolarında Klorlama

Bina, site ve apartman depolarında klorlama kararı, deponun neyle beslendiğine, suyun depoda ne kadar beklediğine ve hidrofor düzenine göre verilir.

Apartman deposu

Şebeke suyuyla dolan apartman deposunda su genellikle klorlu gelir. Önce depo çıkışında ve en üst kattaki muslukta serbest kloru birkaç gün, farklı saatlerde ölçün. Değer düşük çıkıyorsa ek klorlama düşünün; bu durumda pompa su sayacına bağlanmalı ve su girişi yokken çalışmamalıdır. Küçük giriş debilerinde 2 L/h kapasite çoğu zaman yeter; yukarıdaki tabloyla kontrol edin.

Site ve toplu konut

Büyük depo ve hidrofor grubu olan sitelerde depo girişinde su sayacına bağlı pompa ile depo çıkışında serbest klor ölçümü birlikte kullanılabilir. Hidrofor çıkışında ek klorlama yapılacaksa hat basıncı yüksek olabileceği için 20 bar’a kadar basan AnTech Lara DMS 2 L/h 20 Bar gibi modellere bakın.

Kuyu suyu kullanan iş yerleri ve evler

Kuyu suyu depoya alınıyorsa klor depo girişinde, kuyu pompasıyla birlikte verilir. Demir, mangan ya da bulanıklık varsa klor bu maddelerle tükenir ve bulanık suda etkisi azalır; arıtmanın sırası için suyun analizini bize yazın, birlikte değerlendirelim. Kendi kuyunuz için uygulanacak değerleri yetkili kurumla netleştirin.

Depo Klorlamasında Sık Yapılan Hatalar

1. Pompayı depo hacmine göre seçmek: Belirleyici olan giriş debisidir.
2. Pompayı su girişi yokken çalıştırmak: Kimyasal hatta ya da depoda birikir.
3. Enjeksiyonu çıkışa yakın yapmak: Klor beklemeden kullanıcıya gider.
4. Şebeke suyuna ölçmeden klor eklemek: Su gereksiz yere klorlu olur.
5. Kimyasalı güneşte ve sıcakta tutmak: Hipoklorit hızla güç kaybeder.
6. Şoklama suyunu boşaltmadan depoyu kullanıma açmak.
7. Tank seviyesini izlememek: Tank boşalınca klorlama sessizce durur.
8. Pompayı yatık monte etmek: Çekvalfler tam kapanmaz, debi düşer.

Pompanın düzenli kontrolleri klor dozaj pompası bakımı rehberimizde anlatılır.

Kaynaklar

• WHO/WEDC, Technical Notes on Drinking-water, Sanitation and Hygiene in Emergencies, Not 3: “Cleaning and disinfecting water storage tanks and tankers” (güncelleme Temmuz 2013): who.int
• WHO/WEDC, Technical Notes on Drinking-water, Sanitation and Hygiene in Emergencies, Not 11: “Measuring chlorine levels in water supplies” (güncelleme Temmuz 2013): who.int
• İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik (Sağlık Bakanlığı; Resmî Gazete 17.02.2005, sayı 25730), Madde 8 (07.03.2013/28580 değişikliği), Madde 10 ve Geçici Madde 7 (20.10.2016/29863), mevzuat.gov.tr güncel metni (erişim 29 Ekim 2026): mevzuat.gov.tr
• AnTech 2025 Ürün Kataloğu (KT_25 R02): Lara, Nano ve Nova serilerinin teknik değerleri ve kontrol özellikleri.

Sık Sorulan Sorular

Su deposu klorlama nasıl yapılır?

Depoya giren hatta, su depoya girmeden hemen önce bir dozaj pompasıyla sodyum hipoklorit çözeltisi verilir. Pompa giriş debisine göre seçilir ve yalnız su girerken çalışacak şekilde su sayacına, kuyu pompasına ya da giriş vanasına bağlanır. Depo çıkışında ve en uzak muslukta serbest klor ölçülerek ayar düzeltilir.

Su deposuna ne kadar klor konur?

Sürekli klorlamada miktar depo hacmine değil giren suya göre hesaplanır: giriş debisi (m³/h) × doz (mg/L) ÷ çözeltideki aktif klor (g/L) = pompa debisi (L/h). Şok dezenfeksiyonda WHO'nun acil durum notu, 1.000 litre depo hacmi başına 80 g yüksek dereceli kalsiyum hipoklorit ve 24 saat bekleme tarif eder; bu su kullanılmaz.

Depo büyükse daha büyük pompa mı gerekir?

Hayır. Pompa giren suya klor verdiği için kapasiteyi depoya saatte giren su miktarı belirler. 50 tonluk bir depo saatte 4 m³ ile doluyorsa, aynı debideki 5 tonluk depoyla aynı pompa yeter. Depo hacmi suyun bekleme süresini ve şok dezenfeksiyondaki kimyasal miktarını etkiler.

Su deposu dezenfeksiyonundan sonra su ne zaman kullanılır?

WHO'nun yönteminde yüksek klorlu su 24 saat (acil durumda iki kat dozla 8 saat) bekletilir ve tamamen boşaltılır. Depo içme suyuyla doldurulup yaklaşık 30 dakika bekletilir, yeniden boşaltılır ve sonra kullanıma alınır. İlk dolumda musluktaki serbest kloru ölçün.

Şebeke suyuyla dolan apartman deposuna klor eklemek gerekir mi?

Her zaman değil. Şebeke suyu klorlu gelir; önce depo çıkışında ve en uzak muslukta serbest kloru birkaç gün ölçün. Değer düşük çıkıyorsa su sayacına bağlı bir pompayla ek klorlama yapılabilir; ölçmeden klor eklemek suyu gereksiz yere klorlu yapar.

Depoda enjeksiyon noktası nereye yapılmalı?

En uygun yer depo giriş hattı, suyun depoya girmeden hemen öncesidir; klor böylece su depoda beklerken etki eder. Giriş ile çıkış deponun karşı uçlarında olmalıdır. Hidrofor çıkışına yapılan enjeksiyonda temas süresi kısa, hat basıncı yüksektir.

Zaman ayarlı pompa depo klorlamasına uygun mu?

Dolumun belirli saatlerde yapıldığı depolarda uygundur; AnTech Lara DS bu iş için zaman programıyla çalışır. Ancak program dışında depoya su girerse pompa bunu bilmez. Giriş saatleri belli değilse su sayacına bağlı bir pompa daha doğru sonuç verir.

Klor tableti yerine neden dozaj pompası kullanılır?

Tabletin çözünme hızı suyun hareketine, sıcaklığa ve tabletin durumuna bağlıdır; verilen klor miktarını giren suyun miktarına bağlamak zordur. Dozaj pompası çözeltiyi giren suyla orantılı verir ve ayarı ölçüme göre düzeltilebilir.