Kısa cevap: Havuz klor dozaj pompası, sıvı klor (sodyum hipoklorit) çözeltisini havuzun sirkülasyon hattına sürekli ve ölçülü olarak veren bir dozaj pompasıdır. Havuzlarda klor ve pH birlikte kontrol edildiği için genellikle iki pompa kullanılır: biri ORP ya da serbest klor ölçümüne göre klor, diğeri pH ölçümüne göre pH düzenleyici basar. Küçük ve orta havuzlarda Lara PR, otel ve büyük havuzlarda Nova DMPR ile serbest klor ölçümlü Nova DMİA uygun AnTech seçenekleridir.
Bu sayfada havuzda dozaj pompasının neden kullanıldığını, klor ile pH arasındaki ilişkiyi, havuz tipine göre model seçimini, pompanın ve elektrotların nereye kurulacağını ve bakımda nelere dikkat edileceğini bulacaksınız. Ölçümlü modellerin tamamı pH/ORP kontrollü dozaj pompaları ve klor ölçümlü dozaj pompaları kategorilerinde listelenir.
Havuzda Klor Dozaj Pompası Neden Kullanılır?
Dozaj pompası, havuz suyundaki klor seviyesini elle ekleme yerine sürekli ve dengeli tutmak için kullanılır. Klor elle ve aralıklarla eklendiğinde değer önce yükselir, sonra tüketildikçe düşer; havuz günün bir bölümünde fazla, bir bölümünde az klorlu kalır. Pompa ise klorlu çözeltiyi küçük dozlarla ve sürekli verir.
- Değişen tüketime uyum: Havuzdaki klor tüketimi gün içinde yüzücü sayısına, güneşe ve su sıcaklığına göre değişir. Ölçümlü bir pompa ihtiyaç arttığında dozajı artırır, azaldığında düşürür.
- Kimyasalla daha az temas: Personel bidondan havuza kimyasal taşımaz; çözelti kapalı hatla tanktan sirkülasyon hattına gider.
- İzlenebilirlik: Nova DMPR ve Nova DMİA, ölçülen değeri 4–20 mA çıkışıyla bir panele ya da kayıt sistemine aktarabilir.
- Tank takibi: Seviye sensörlü emiş takımı, kimyasal tankı boşaldığında pompaya haber verir; dozajın fark edilmeden kesilmesi önlenir.
Dozaj pompaları sıvı kimyasal içindir. Tablet ya da granül klor ürünleri pompayla basılmaz; pompalı sistemde genellikle sodyum hipoklorit çözeltisi kullanılır.
Klor ve pH Birlikte Nasıl Kontrol Edilir?
Havuzda klor ve pH ayrı ölçülür ve ayrı pompalarla düzeltilir, ama ikisi birbirine bağlıdır: pH yükseldikçe klorun dezenfeksiyon gücü azalır. Bu yüzden klor kontrolünün sağlıklı çalışması için önce pH’ın sabit tutulması gerekir.
ORP ile pH arasındaki ilişki
Suya verilen klor, hipokloröz asit (HOCl) ve hipoklorit iyonu (OCl⁻) olarak iki hâlde bulunur. Dezenfeksiyonu asıl yapan hipokloröz asittir ve pH yükseldikçe oranı düşer. ORP (redoks potansiyeli), suyun oksitleme gücünü mV olarak gösterir. Serbest klor arttıkça ORP yükselir; pH yükseldiğinde ise aynı klor miktarında ORP düşer.
Bunun pratik sonucu şudur: ORP’ye göre klor basan bir pompa, pH yükseldiğinde ORP düştüğü için daha fazla klor basar. pH kontrol altında değilse havuz gereğinden fazla klorlanabilir. Siyanürik asit içeren stabilize klor ürünleri de ORP okumasını düşürebilir. Bu nedenle ORP ile klor dozajı yapılan havuzlarda pH ayrı bir pompayla sabit tutulur.
Uygulamada iki pompa
Lara PR ve Nova DMPR, standart kombine elektrotla pH ya da ORP ölçer; bir pompa aynı anda yalnızca birini kontrol eder. Havuzda tipik düzen şöyledir:
- Klor pompası: ORP elektrotlu Lara PR ya da Nova DMPR; klorun doğrudan ppm olarak ölçülmesi isteniyorsa serbest klor sensörlü Nova DMİA.
- pH pompası: pH elektrotlu Lara PR ya da Nova DMPR; havuzlarda çoğunlukla pH düşürücü basar. Ayrıntılar için pH dozaj pompası sayfamıza bakın.
Devreye almada önce pH’ı hedef değere getirin, ardından klor ayarını yapın. ORP hedef değerini, aynı anda test kitiyle ölçtüğünüz serbest klor ve pH değerlerine bakarak belirleyin. Hedef klor ve pH değerleri için havuzunuzun tabi olduğu mevzuata başvurun.
Havuz Tipine Göre Model Seçimi
Model seçimini havuzun büyüklüğü, kullanım yoğunluğu ve ne kadar otomatik kontrol istendiği belirler. Aşağıdaki tablo üç kontrol yaklaşımını havuz tiplerine göre özetler: analog (elle ayar), pH/ORP ölçümlü ve serbest klor ölçümlü.
| Havuz tipi | Klor dozajı | pH dozajı | Kontrol yaklaşımı |
|---|---|---|---|
| Küçük özel havuz, bütçe öncelikli | Lara A 2 L/h 10 Bar ya da seviye kontrollü Lara APS 2 L/h | Test kitiyle takip; gerekirse Lara PR 2 L/h (pH) | Analog: ayar elle yapılır, değerler düzenli ölçülür |
| Küçük ve orta özel havuz, villa | Lara PR 2 L/h 10 Bar (ORP) | Lara PR 2 L/h (pH) | pH/ORP ölçümlü, kompakt, 230 V AC |
| Otel ve site havuzu | Lara PR 10 L/h 5 Bar ya da Nova DMPR 10 L/h 10 Bar (ORP) | Lara PR 5 L/h 7 Bar ya da Nova DMPR 10 L/h (pH) | pH/ORP ölçümlü; izleme gerekiyorsa 4–20 mA çıkışlı Nova DMPR |
| Büyük ve kamuya açık havuz | Nova DMİA 10 L/h 10 Bar ya da Nova DMİA 25 L/h 5 Bar (serbest klor) | Nova DMPR 25 L/h 5 Bar ya da Nova DMPR 10 L/h (pH) | Serbest klor doğrudan ppm ölçülür; ölçüm kayda aktarılabilir |
Tablodaki kapasiteler başlangıç önerisidir. Doğru kapasite, sirkülasyon debisine, kullandığınız çözeltinin derişimine ve havuzun en yoğun günündeki klor ihtiyacına göre bulunur. Sirkülasyon debisini su debisi olarak girerek klor dozaj hesaplama aracımızla gereken pompa debisini hesaplayabilirsiniz.
- Lara PR: 230 V AC, 17 W, 2–10 L/h. Tampon sıvılarla tamamen dijital otomatik kalibrasyon ve açılışta 0–60 dakikalık ölçüm bekleme süresi sunar.
- Nova DMPR: 95–260 V AC, 3,5–25 L/h. 4–20 mA ölçüm çıkışı, akış ve PT100 girişleri, alarm çıkışı ve ModBus RTU haberleşme girişi vardır.
- Nova DMİA: Amperometrik sensörle serbest klor ölçer. Sensör ve sensör haznesi ayrı seçilir; katalogdaki serbest klor sensörlerinin fiyatı pompadan yüksektir.
Ölçümlü pompada kapasite nasıl seçilir?
Ölçüme göre çalışan pompa, klor ihtiyacı düşükken az, arttığında daha çok basar. Bu yüzden kapasite ortalama güne göre değil, havuzun en yoğun gününe göre seçilir. Örneğin sirkülasyon debisi 25 m³/h, en yüksek klor ihtiyacı 2 mg/L (örnek değer) ve çözelti litresinde 10 g aktif klor içeriyorsa gereken debi 25 × 2 ÷ 10 = 5 L/h olur. Lara PR 5 L/h bu durumda tam kapasitede çalışır ve yedek bırakmaz; Lara PR 10 L/h aynı ihtiyacı yaklaşık %50 ayarda karşılar.
AnTech kataloğunda pompa, ölçüm ve elektrot haznesinin tek bir pano üzerinde birleştiği hazır pH ve ORP havuz kontrol sistemleri de bulunur. Bu sistemler için bize yazabilirsiniz.
Havuz Klor Dozaj Pompası Nereye Kurulur?
Klor ve pH enjeksiyonu, havuz sirkülasyon hattında filtreden sonra, suyun havuza döndüğü hatta yapılır. Elektrotlar ise enjeksiyon noktalarından önce alınan numune suyunu ölçer.
Enjeksiyon noktası
- Filtre sonrası: Kimyasal, filtrelenmiş suya karışır; derişik çözelti filtreye ve sirkülasyon pompasına ulaşmaz.
- Isıtıcı varsa ondan sonra: Isıtıcı ya da ısı eşanjörü bulunan havuzlarda enjeksiyon genellikle bu ekipmanın da sonrasına yapılır.
- Ayrı noktalar: Klor ve pH düzenleyici aynı noktadan verilmez; enjeksiyon noktaları arasında mesafe bırakılır. Asit ile sodyum hipoklorit derişik hâlde karşılaşırsa klor gazı açığa çıkabilir.
- Basınç: Enjeksiyon noktasındaki hat basıncı pompanın maksimum karşı basıncını aşmamalıdır.
Elektrot haznesi ve numune hattı
Numune, kimyasal enjeksiyon noktalarından önceki bir noktadan alınır; böylece elektrot pompanın yeni bastığı kimyasalı değil, havuz suyunu ölçer. Numune hattında su sürekli akmalı ve hava kabarcığı olmamalıdır. Elektrot tutucu tipi kurulum yerine göre seçilir:
- Filtreli elektrot haznesi: Numune suyundaki partikülleri tutar; sirkülasyon hattından alınan numune için uygundur.
- Sabitleme rekoru: Elektrodu doğrudan boru üzerine bağlamak için kullanılır.
- Daldırma tipi prob tutucu: Denge deposu gibi açık tanklarda kullanılır.
- Hortum tipi prob tutucu: Hortumla gelen numune hattına bağlanır.
Bu tutucuların her biri, elektrot ve kalibrasyon sıvısıyla birlikte tutucu elektrot seti olarak listelenir. Setler AnTech Lara serisi sayfasında yer alır ve Nova DMPR ile de kullanılabilir.
Sirkülasyonla birlikte çalışma ve kimyasal tankları
Dozaj pompası yalnızca sirkülasyon pompası çalışırken çalışmalıdır; aksi hâlde kimyasal duran hatta birikir. Bunun için pompanın beslemesi sirkülasyonla birlikte devreye alınır ya da Nova DMPR ve Nova DMİA’daki akış algılayıcı girişi kullanılır. Klor ve asit tankları ayrı, havalandırılan ve güneş görmeyen bir yerde durmalı; pompalar tankların yakınına dikey olarak monte edilmelidir. Nova pompalar, pakete dahil montaj ayağıyla düz bir yüzeye de yerleştirilebilir. Kurulumu bizim yapmamızı isterseniz dozaj pompası kurulumu hizmetimizden talep oluşturabilirsiniz.
Havuz Dozaj Sisteminde Bakım
Havuz dozaj sisteminin bakımı, pompanın yanında elektrotların temizliğini ve kalibrasyonunu da kapsar. Ölçüm yanlışsa pompa doğru çalışsa bile havuza yanlış miktarda kimyasal verir.
- Elektrot kalibrasyonu: pH elektrodu tampon sıvılarla, ORP elektrodu kalibrasyon sıvısıyla kalibre edilir; katalogda pH 4, pH 7 ve 475 mV ORP kalibrasyon sıvıları yer alır. Lara PR kalibrasyonu tamamen dijital yapar; Nova DMPR’de kalibrasyon pompa menüsündendir.
- Test kitiyle karşılaştırma: Pompanın gösterdiği değerleri düzenli olarak test kitiyle ölçtüğünüz değerlerle karşılaştırın. Fark büyüyorsa elektrodu temizleyip yeniden kalibre edin.
- Elektrodu kurutmayın: pH ve ORP elektrotlarının ucu kuru kalmamalıdır. Sezon kapanışında elektrodu çıkarıp üreticinin önerdiği saklama koşullarında muhafaza edin.
- Çekvalf ve hortumlar: Sodyum hipoklorit kurudukça tuz kristali bırakır ve çekvalflerde birikerek dozajı düşürür. Emiş süzgecini, hortumları ve çekvalfleri düzenli kontrol edin.
- Sezon sonu: Uzun süre çalışmayacak pompanın emişini temiz suya alıp hattı yıkayın; kimyasalın pompa kafasında kurumasını önleyin.
Adım adım bakım için klor dozaj pompası bakımı rehberimize bakabilirsiniz. Elektrot kalibrasyonunu ve periyodik kontrolü bize bırakmak isterseniz bize yazın. Havuz ve depo uygulamalarında kullanılan her klor dozaj pompası için bakım mantığı aynıdır; farkı ölçüm elemanlarının bakımı yaratır.
Kaynaklar
- AnTech 2025 Ürün Kataloğu (KT_25 R02): Lara PR, Nova DMPR ve Nova DMİA özellik listeleri, tutucu elektrot setleri, sensörler ve havuz kontrol sistemleri.
Sık Sorulan Sorular
Havuz için hangi klor dozaj pompası uygundur?
Küçük ve orta havuzlarda ORP ölçümlü Lara PR, otel havuzlarında Lara PR 10 L/h ya da Nova DMPR, büyük ve kamuya açık havuzlarda serbest klor ölçümlü Nova DMİA uygun seçeneklerdir. Kesin kapasite sirkülasyon debisine ve çözelti derişimine göre hesaplanır.
Klor ve pH için tek pompa yeterli mi?
Hayır. Lara PR ve Nova DMPR aynı anda pH ya da ORP'den yalnızca birini ölçer ve tek bir kimyasal basar. Klor ve pH kontrolü için iki ayrı pompa ve iki ayrı kimyasal tankı gerekir.
ORP mi, serbest klor ölçümü mü?
ORP, klorun etkinliğini dolaylı olarak gösterir ve pH'tan etkilenir; pH sabit tutulduğunda havuzlarda yaygın ve ekonomik bir yöntemdir. Serbest klor ölçümü klor miktarını doğrudan mg/L olarak verir, ama sensör maliyeti daha yüksektir.
Elektrot ve sensör pompayla birlikte geliyor mu?
Hayır. Lara PR ve Nova DMPR için pH (P) ve ORP (R) tutucu elektrot setleri, Nova DMİA için serbest klor sensörü ve sensör haznesi ayrıca seçilir.
Tablet klor kullanan havuzda dozaj pompası kullanılır mı?
Dozaj pompaları sıvı kimyasal basar; tablet ve granül ürünler pompayla verilmez. Pompalı sisteme geçmek için sıvı klor (sodyum hipoklorit) çözeltisi kullanılır.
Pompa gece de çalışmalı mı?
Pompa, sirkülasyon pompası çalıştığı sürece çalışabilir. Sirkülasyon durduğunda dozaj da durmalıdır; bunun için beslemeyi sirkülasyonla birlikte devreye alın ya da akış girişini kullanın.
Havuz dozaj pompası nereye bağlanır?
Enjeksiyon, filtreden (varsa ısıtıcıdan) sonra havuza dönüş hattına yapılır. Klor ve pH için ayrı enjeksiyon noktaları kullanılır; elektrot numunesi enjeksiyon noktalarından önce alınır.