ORP Nedir? ORP (Redoks) ve Klor İlişkisi

Kısa cevap: ORP (Oxidation-Reduction Potential), Türkçesiyle yükseltgenme-indirgenme ya da redoks potansiyeli, suyun oksitleme gücünü milivolt (mV) olarak gösteren bir ölçümdür. Klorlu suda serbest klor arttıkça ORP yükselir; ama ORP pH’tan, siyanürik asitten ve sudaki diğer maddelerden de etkilenir ve klorun mg/L değerini vermez. Türk havuz yönetmeliğinde ORP için bir sınır yoktur. WHO genel bir yol gösterici değer verir ve uygun değerin her tesiste ayrıca belirlenmesini önerir; pratikte ORP hedefi, DPD ile ölçülen serbest klor ve pH’a bakılarak tesiste belirlenir.

Bu rehber ORP’nin neyi ölçtüğünü, klorla ilişkisini, okumayı neyin saptırdığını ve ORP ile serbest klor ölçümünden hangisinin ne zaman uygun olduğunu anlatır. Havuzlarda ve depolarda bir klor dozaj pompası çoğu zaman ORP elektrodundan gelen değere göre çalışır. Serbest klorun ne olduğunu ve bağlı klordan farkını serbest klor nedir rehberimizde bulabilirsiniz. Yazıdaki resmî değerler birincil kaynaklardan doğrulandı; kaynakları yazının sonunda listeledik.

ORP Nedir, Ne Demek?

ORP, sudaki yükseltgen (oksitleyici) ve indirgen maddelerin dengesini tek bir elektrik gerilimiyle özetleyen ölçümdür. İngilizce “Oxidation-Reduction Potential” sözcüklerinin kısaltmasıdır. Türkçede yükseltgenme-indirgenme potansiyeli, oksidasyon-redüksiyon potansiyeli ya da kısaca redoks potansiyeli denir. Birimi milivolttur (mV).

Redoks tepkimesi, bir maddenin elektron verdiği (yükseltgendiği), öbürünün elektron aldığı (indirgendiği) tepkimedir. Klor, ozon ve hidrojen peroksit gibi dezenfektanlar güçlü yükseltgenlerdir; mikroorganizmaların hücre yapısındaki maddelerden elektron koparırlar. Suda bu tür maddeler arttıkça ORP pozitif yönde yükselir. Demir, mangan, sülfür ve organik kirlilik gibi indirgen maddeler arttıkça ORP düşer.

Suda ORP neyi ölçer?

Suda ORP, dezenfektanın miktarını değil, suyun o anki toplam oksitleme eğilimini ölçer. Bu yüzden ORP bir derişim değil, bir durum göstergesidir: aynı mV değeri farklı sularda farklı klor miktarlarına karşılık gelebilir. WHO’nun yüzme havuzu kılavuzu da ORP’nin dezenfeksiyon etkinliğinin işletme sırasında izlenmesinde kullanılabileceğini belirtir (2006, bölüm 5.10.4).

ORP Nasıl Ölçülür? ORP Elektrodu ve Referans

ORP, platin ya da altın gibi tepkimeye kolay girmeyen bir metal uç ile bir referans elektrot arasındaki gerilim farkı ölçülerek bulunur. Online sistemlerde ikisi çoğu zaman tek gövdede birleşir; buna kombine ORP elektrodu denir. Ölçüm cihazı ya da ölçümlü pompa bu gerilimi mV olarak gösterir.

• Ölçüm ucu: Metal yüzey, sudaki yükseltgen ve indirgen maddelerle elektron alışverişi yapar ve suyun redoks durumuna göre bir gerilim kazanır.
• Referans elektrot: Sabit gerilim veren karşılaştırma noktasıdır. Yaygın türü gümüş/gümüş klorür (Ag/AgCl) elektrottur; bazı tasarımlarda kalomel elektrot kullanılır.
• Sıvı köprüsü (diyafram): Referans elektrodun suyla elektriksel temasını sağlar. Kirlenir ya da tıkanırsa ölçüm yavaş yavaş kayar.

Referans elektrodun türü okunan değeri değiştirir. WHO aynı ölçütü gümüş/gümüş klorür elektrotla ölçüldüğünde 720 mV, kalomel elektrotla ölçüldüğünde 680 mV olarak verir (2006). İki cihazın mV değerlerini karşılaştırırken bu yüzden hangi referansla ölçtüklerine bakmak gerekir.

ORP sensörü, ORP probu ve ORP metre

ORP elektrodu, ORP sensörü, ORP probu ve redoks elektrodu aynı parçanın farklı adlarıdır; ORP metre ise elektrodun bağlandığı ölçüm cihazıdır. AnTech kataloğunda ORP elektrotları ayrı kalem olarak listelenir: Ultem gövdeli tek referanslı ORP sensörü (Sensor XS; 1, 6 ve 15 m kablolu, BNC konnektörlü), polikarbon gövdeli E tipi ORP elektrodu, PPS gövdeli çift referanslı düz yüzeyli ORP sensörü ve cam gövdeli ORP sensörü. Bunların yanında 225 mV ve 475 mV ORP kalibrasyon sıvıları bulunur. Elektrot ve tutucu seçimi için bize yazın.

ORP ve Klor İlişkisi

ORP ile klor arasındaki ilişki dolaylıdır: serbest klor arttıkça ORP yükselir, ama bu artış doğrusal değildir ve klorun hangi biçimde bulunduğuna bağlıdır. ORP en çok, klorun güçlü dezenfektan biçimi olan hipokloröz aside (HOCl) duyarlıdır. Daha zayıf biçim olan hipoklorit iyonunun (OCl⁻) ORP’ye katkısı daha azdır.

• Doğrusal değildir: ORP logaritmik bir ölçümdür. Düşük klor düzeylerinde küçük bir klor artışı ORP’yi belirgin yükseltir; klor yükseldikçe aynı artış ORP’yi daha az değiştirir. Bu yüzden ORP’den mg/L hesaplamak için her suya uyan bir dönüşüm tablosu yoktur.
• Etkin kloru izler: Test kiti hipokloröz asit ile hipoklorit iyonunu birlikte serbest klor olarak okur. ORP ise büyük ölçüde etkin kısmı izler. Aynı serbest klor değerinde farklı ORP okumalarının başlıca nedeni budur.
• Bağlı klor ORP’yi az yükseltir: Kloraminler serbest klora göre zayıf yükseltgendir. Toplam klor yüksek ama serbest klor düşükse ORP de düşük kalır.
• Tepki süresi vardır: Elektrot değişime anında değil, bir süre içinde tepki verir. Yeni takılan ya da yeni temizlenen elektrodun değerinin oturması daha uzun sürebilir.

Pratik sonuç şudur: ORP, “su şu an yeterince oksitleyici mi” sorusuna sürekli bir cevap verir; “suda kaç mg/L serbest klor var” sorusuna vermez. Mevzuattaki klor değerleri mg/L serbest klor olarak tanımlandığı için ORP’ye göre çalışan sistemlerde serbest klor yine DPD yöntemiyle ölçülür. Ölçümün adımları klor ölçümü nasıl yapılır rehberimizde yer alır.

pH ve Siyanürik Asit ORP Okumasını Nasıl Etkiler?

pH yükseldikçe ve siyanürik asit arttıkça, aynı serbest klor değerinde ORP genellikle düşer. İkisi de klorun etkin biçimi olan hipokloröz asidin payını azaltır; ORP de bu azalmayı izler.

pH etkisi

Serbest klorun hipokloröz asit ile hipoklorit iyonu arasındaki dağılımı pH’a bağlıdır; 25 °C’de pH 7,5 civarında iki biçim yaklaşık eşittir. Bu dengeye göre pH 7,2’den 7,8’e çıktığında hipokloröz asidin payı yaklaşık %67’den %33’e iner (pKa ≈ 7,5 varsayımıyla yuvarlanmış genel kimya hesabı). Test kiti iki durumda aynı serbest kloru gösterebilir, ama ORP belirgin biçimde düşer.

Bunun dozaja yansıması doğrudandır. ORP’ye göre klor basan pompa, pH yükseldiğinde düşen ORP’yi karşılamak için daha fazla klor basar. pH düştüğünde ise hedef ORP’ye daha az klorla ulaşılır ve serbest klor beklenenden düşük kalabilir. Bu yüzden ORP ile klor dozajı yapılan sistemde pH ayrı bir ölçüm ve dozajla sabit tutulur. Havuzda pH’ın hangi aralıkta tutulduğunu havuz pH seviyesi rehberimiz anlatır. pH’ı ölçen elektrodun yapısı ve bakımı için pH elektrodu nedir yazımıza bakın.

Siyanürik asit (stabilizatör) etkisi

Stabilizatörlü klor ürünlerinden gelen siyanürik asit, serbest klorun bir kısmını geçici olarak bağlar. DPD testi bu kısmı genellikle serbest klor olarak okur; ORP ise yalnız etkin kısmı gördüğü için düşük kalır. Sonuçta stabilizatörlü bir havuzda test kiti yeterli klor gösterirken ORP düşük okuyabilir ve ORP’ye göre çalışan pompa gereğinden fazla klor basabilir.

Havuz yönetmeliği stabilizatörlü klor bileşiklerinin yalnız açık yüzme havuzlarında kullanılabileceğini (Madde 14) ve bu havuzlarda siyanürik asidin en çok 100 mg/L olmasını öngörür (Ek-1). WHO da siyanürik asit 100 mg/L’yi aştığında mikrobiyolojik koşulların bozulabileceğini ve taze suyla seyreltme gerektiğini belirtir (2006).

ORP okumasını etkileyen etkenler

Etken	Aynı serbest klorda ORP’ye etkisi	Ne yapılır?
pH yükselir	Düşer	pH’ı ayrı bir pompayla sabit tutun
pH düşer	Yükselir	ORP hedefini pH sabitken belirleyin; pH düşürücü dozajını kontrol edin
Siyanürik asit artar	Düşer; klorla ilişkisi zayıflar	Siyanürik asidi ölçün, yüksekse taze su ekleyin, ORP hedefini DPD ile yeniden eşleştirin
Bağlı klor (kloramin) artar	Serbest klor kadar yükseltmez	Serbest ve toplam kloru ayrı ölçün
Su sıcaklığı değişir	Değer kayabilir	Mevsim değişiminde hedefi DPD ile kontrol edin
İndirgen maddeler (demir, mangan, sülfür, organik yük)	Düşer	Suyun klor ihtiyacını ve analizini değerlendirin
Başka yükseltgenler (ozon, hidrojen peroksit, brom)	Yükselir	ORP’yi klor göstergesi olarak yorumlarken hesaba katın
Kirli, kurumuş ya da yaşlanmış elektrot	Yavaş tepki; çoğu zaman düşük ya da kayan değer	Temizleyin, kalibrasyon sıvısıyla kontrol edin, gerekirse değiştirin

ORP Değeri Kaç Olmalı?

ORP için her tesise uyan tek bir doğru değer yoktur; hedef, aynı anda ölçülen serbest klor ve pH’a bakılarak her tesiste ayrıca belirlenir. Aşağıdaki tablo resmî metinlerin ORP ve klor için ne dediğini özetler; değerler 29 Ekim 2026 itibarıyla birincil metinlerden okunmuştur.

Kaynak	Ne diyor?	Not
Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik, Ek-1 (RG 15.12.2011, sayı 28143 ile değişik)	ORP parametresi yoktur. Serbest klor kapalı havuzda 1–1,5 mg/L, açık havuzda 1–3 mg/L; pH 6,5–7,8	Denetimde serbest klor ve pH’a bakılır
İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, md. 10/5	Şebekenin uç noktasında serbest klor 0,2–0,5 mg/L; serbest klor her gün suyun bulunduğu yerde ölçülür	Klor şartı serbest klor olarak tanımlanır
WHO, Guidelines for Safe Recreational Water Environments, Cilt 2 (2006), bölüm 5.10.4	Gümüş/gümüş klorür elektrotla 720 mV’nin, kalomel elektrotla 680 mV’nin üzerindeki değerler suyun mikrobiyolojik açıdan iyi durumda olduğunu düşündürür	WHO uygun değerin duruma göre belirlenmesini önerir; bu bir yönetmelik sınırı değildir
WHO, aynı kılavuz, bölüm 5.10.3	Klorlu dezenfektanlarda pH 7,2–7,8 aralığında tutulmalıdır	ORP hedefi pH sabitken anlamlıdır

“Havuzda ORP kaç olmalı” sorusunun dürüst cevabı şudur: yönetmeliğin istediği serbest klor ve pH değerlerini DPD ve pH ölçümüyle sağladığınızda pompanızın gösterdiği mV, sizin tesisinizin ORP hedefidir. WHO’nun değeri bu hedefin makul olup olmadığını görmek için bir karşılaştırma noktasıdır. Elektrodunuzun referans türü, suyunuzun siyanürik asit düzeyi ya da pH’ı farklıysa okumanız bu değerden farklı çıkabilir. Havuzda serbest klorun nasıl hedefte tutulduğunu havuz klor seviyesi rehberimiz anlatır.

ORP hedefi DPD ölçümüyle nasıl eşleştirilir?

1. pH’ı sabitleyin: pH’ı hedef değerine getirin ve oturmasını bekleyin. pH oynarken belirlenen ORP hedefi tutmaz.
2. Elektrodu hazırlayın: Elektrodu temizleyin, kalibrasyon sıvısıyla kontrol edin ve hazneye takıp okumanın oturmasını bekleyin.
3. Serbest kloru ayarlayın: Serbest kloru DPD yöntemiyle ölçüp istediğiniz değere getirin.
4. Üç değeri birlikte kaydedin: Su karıştıktan sonra serbest klor, pH ve pompanın gösterdiği mV değerini aynı anda not edin. Numuneyi elektrodun ölçtüğü sudan, haznenin numune alma vanasından alın.
5. Set değerini girin: Not ettiğiniz mV değerini pompaya set değeri olarak girin.
6. İlk günleri izleyin: DPD ölçümünü sık tekrarlayın; serbest klor hedeften kayıyorsa set değerini küçük adımlarla düzeltin.
7. Gerektiğinde yenileyin: Elektrot değişince, kalibrasyondan sonra, pH hedefi ya da siyanürik asit değişince ve mevsim geçişlerinde eşleştirmeyi tekrarlayın.

Set değerinin pompaya nasıl girildiğini ve oransal dozajın nasıl ayarlandığını klor dozaj pompası ayarları rehberimiz anlatır.

ORP mi, Serbest Klor Ölçümü mü? Hangisi Ne Zaman?

ORP, klorun etkinliğini sürekli izlemek ve dozajı buna göre yönetmek için; serbest klor ölçümü ise klorun mg/L değerinin bilinmesi ya da kayda geçmesi gerektiğinde uygundur.

Özellik	ORP ölçümü	Online serbest klor ölçümü
Ne ölçer?	Suyun oksitleme gücünü (mV)	Serbest klor derişimini (mg/L, ppm)
Mevzuattaki değerle karşılaştırma	Doğrudan karşılaştırılamaz	Doğrudan karşılaştırılır
pH’tan etkilenme	Belirgin; pH sabit tutulmalıdır	Sensör türüne göre değişir; amperometrik ölçüm pH, akış ve sıcaklıktan etkilenebilir
Siyanürik asitli su	Okuma düşer, klorla ilişkisi zayıflar	Sensör uygunluğu ayrıca değerlendirilir; bize danışın
Kalibrasyon	ORP kalibrasyon sıvısıyla kontrol	Sensör noktasından alınan numunede DPD referans ölçümüyle
Numune akışı	Sürekli ve kabarcıksız akış ister	Sabit akış ister; akış değişimi ölçümü etkiler
AnTech pompaları	Nova DMPR, Lara PR, Aspendose PR	Nova DMİA
Uygun olduğu yerler	pH’ı ayrıca kontrol edilen havuz, spa ve depolar	İçme suyu depoları, gıda ve proses suyu, mg/L kaydı istenen tesisler

ORP ne zaman yeterlidir?

pH ayrı bir pompayla sabit tutuluyor, siyanürik asit kontrol altında ve serbest klor düzenli olarak DPD ile ölçülüyorsa ORP kontrolü çoğu havuz ve depo için pratik bir çözümdür. ORP elektrodu, serbest klor sensörüne göre daha basit bir parçadır.

Serbest klor ölçümü ne zaman gerekir?

Klorun mg/L olarak izlenmesi, kaydedilmesi ya da mevzuattaki değerle karşılaştırılması gerekiyorsa doğrudan serbest klor ölçümü daha uygundur. İçme suyu depoları, gıda ve proses tesisleri bu gruptadır. Klor ölçümlü dozaj pompaları arasındaki AnTech Nova DMİA 10 L/h 10 Bar serbest kloru amperometrik sensörle ölçer ve dozajı bu ölçüme göre ayarlar. Hedef serbest klor değeri düşükse, örneğin içme suyunda, katalogdaki 0–2 ppm seçici serbest klor sensörü daha hassas ölçer; sensör ve haznesi pompayla gelmez, ayrı kalemdir.

ORP Kontrollü Dozaj Nasıl Çalışır?

ORP kontrollü dozajda pompa, elektrottan okuduğu mV değerini kullanıcının girdiği set değeriyle karşılaştırır ve aradaki farka göre klor miktarını artırıp azaltır. AnTech’in pH/ORP kontrollü dozaj pompaları bu ölçümü ayrı bir kontrol cihazına gerek kalmadan pompanın içinde yapar:

• AnTech Lara PR 5 L/h 7 Bar standart kombine elektrotla pH ya da ORP ölçer, tampon sıvılarla dijital otomatik kalibrasyon yapar. Açılışta 0–60 dakikalık ölçüm tanımlama süresi girilebilir; volümetrik oransal dozaj ve 4–20 mA analog giriş de vardır.
• AnTech Nova DMPR 10 L/h 10 Bar ölçülen değer hedeften uzaklaştıkça dozajı artırır, yaklaştıkça azaltır. Elektrot kalibrasyonu pompa menüsünden yapılır; ölçülen değer 4–20 mA çıkışıyla otomasyon sistemine aktarılabilir. Seviye, akış ve PT100 girişleri ile alarm çıkışı bulunur.
• AnTech Aspendose PR 2,5 L/h 3 Bar peristaltik bir pompadır; pH ya da ORP’ye göre çalışır ve 3 bar’a kadar hatlarda kullanılır. Katalog, klor için en fazla %16 sodyum hipoklorit sınırı verir.

Bu pompalar aynı anda pH ya da ORP’den yalnız birini ölçer. Havuzda tipik düzen, ORP elektrotlu bir klor pompası ile pH elektrotlu ikinci bir pompadır. Bu düzenin ayrıntıları havuz klor dozaj pompası sayfamızda, pH tarafı pH dozaj pompası sayfamızda yer alır. Elektrot ve tutucu pompayla gelmez: katalogda ORP için R kodlu tutucu elektrot setleri ayrı kalemdir. Her sette ORP elektrodu, tutucu (daldırma tipi, filtreli hazne, sabitleme rekoru ya da hortum tipi) ve ORP kalibrasyon sıvısı bulunur.

ORP kontrolünde güvenlik

• Arızalı elektrot fazla klor demektir: Kirli ya da yaşlanmış elektrot çoğu zaman düşük okur; pompa bunu “klor az” diye yorumlayıp dozajı artırır. ORP kontrolü, DPD ile düzenli kontrolün yerini tutmaz.
• Akış yoksa dozaj olmamalı: Su akmadığında hazne durgunlaşır ve ölçüm anlamını yitirir. Nova DMPR’deki akış algılayıcı girişini kullanın ya da pompayı sirkülasyonla birlikte çalıştırın.
• Üst sınır koyun: Pompanın en yüksek dozajını ihtiyaca yakın tutmak, ölçüm arızasında aşırı klorlamayı sınırlar. Nova modellerinin menüsünde çalışma limitleme ayarı bulunur; kullanımı için kılavuza bakın.
• Açılışta bekleyin: Lara PR ve Aspendose PR’deki açılış bekleme süresi, elektrot oturmadan yanlış ölçümle dozaj yapılmasını önler.

ORP Elektrodu Bakımı ve Kalibrasyonu

ORP elektrodu temiz, ıslak ve düzenli kontrol edildiği sürece doğru okur; bakımın amacı ölçüm ucunu kirden, referans kısmını kurumaktan korumaktır.

• Temizlik: Elektrodu temiz suyla çalkalayın. Metal uçta yağ, kireç ya da biyofilm birikirse tepki yavaşlar ve değer düşük okunur; bu durumda elektrodun talimatındaki temizlik yöntemini izleyin.
• Islak tutun: Sistem uzun süre çalışmayacaksa elektrodu hazneden çıkarıp saklama sıvılı koruma kapağına takın. Referans kısmı kurursa ölçüm kayar.
• Hazne ve akış: Hazne filtresini temizleyin, numune akışını ve hava kabarcığını kontrol edin.
• Konnektör: BNC konnektörünü kuru tutun; nem ölçümü kaydırabilir.
• Kalibrasyon sıvısıyla kontrol: Elektrodu 225 mV ya da 475 mV ORP kalibrasyon sıvısına daldırın. Okuma sıvının değerinden belirgin farklıysa pompadaki kalibrasyonu yenileyin. ORP’de pH’taki gibi iki noktalı eğim ayarı yerine çoğunlukla tek noktalı bir düzeltme yapılır; kaç noktalı yapılacağını modelin kılavuzu belirler. Kullanılmış sıvıyı şişesine geri dökmeyin.

Kalibrasyon sıvısındaki doğru okuma elektrodun çalıştığını gösterir, ama ORP hedefinizin doğru olduğunu göstermez. Hedef yine serbest klor ve pH ile eşleştirilerek doğrulanır. Elektrot temizlenip yeni kalibre edildiği hâlde değer oynuyorsa dozaj pompası arızaları ve çözümleri rehberimizdeki ölçüm bölümüne bakın. Kalibrasyonu bize bırakmak isterseniz pH ve klor sensörü kalibrasyonu hizmetimizden destek alabilirsiniz.

Kaynaklar

• WHO, Guidelines for Safe Recreational Water Environments, Volume 2: Swimming Pools and Similar Environments (2006, ISBN 92 4 154680 8), bölüm 5.10.2 (siyanürik asit), 5.10.3 (pH) ve 5.10.4 (ORP): who.int
• Yüzme Havuzlarının Tabi Olacağı Sağlık Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 06.03.2011, sayı 27866; ekleri RG 15.12.2011, sayı 28143 ile değişik), Madde 14 ve Ek-1: mevzuat.gov.tr; 15.12.2011 tarihli değişiklik ve ekleri: resmigazete.gov.tr
• İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik (RG 17.02.2005, sayı 25730), Madde 10/5 (RG 07.03.2013, sayı 28580 ve RG 20.10.2016, sayı 29863 ile değişik): mevzuat.gov.tr
• AnTech 2025 Ürün Kataloğu (KT_25 R02): Lara PR, Nova DMPR, Nova DMİA ve Aspendose PR özellik listeleri; ORP elektrotları, R kodlu tutucu elektrot setleri, 225 mV ve 475 mV ORP kalibrasyon sıvıları.

Sık Sorulan Sorular

ORP ne demek?

ORP, İngilizce Oxidation-Reduction Potential sözcüklerinin kısaltmasıdır. Türkçede yükseltgenme-indirgenme, oksidasyon-redüksiyon ya da redoks potansiyeli denir. Suyun oksitleme gücünü gösterir ve birimi milivolttur (mV); değer yükseldikçe su daha oksitleyicidir.

Suda ORP neyi gösterir?

Sudaki yükseltgen maddeler (klor, ozon, hidrojen peroksit) ile indirgen maddeler (demir, mangan, sülfür, organik kirlilik) arasındaki dengeyi gösterir. Klorlu suda ORP serbest klorla birlikte yükselir, ama bir derişim değil, suyun o anki oksitleme durumunun göstergesidir.

ORP değeri kaç olmalı?

Türk havuz yönetmeliğinde ORP için bir sınır yoktur; yönetmelik serbest klor ve pH değeri ister. WHO'nun 2006 tarihli havuz kılavuzu, gümüş/gümüş klorür elektrotla 720 mV, kalomel elektrotla 680 mV üzerindeki değerlerin iyi mikrobiyolojik durumu düşündürdüğünü belirtir ve uygun değerin duruma göre belirlenmesini önerir. Tesisinizin hedefini, serbest klor ve pH istediğiniz değerdeyken pompanın gösterdiği mV'yi DPD ölçümüyle eşleştirerek belirleyin.

Havuzda ORP neden düşer?

En sık nedenler serbest klorun tükenmesi, pH'ın yükselmesi, stabilizatörlü klordan gelen siyanürik asidin birikmesi, yoğun kullanımla artan organik yük ve kirli ya da yaşlanmış elektrottur. ORP düştüğünde önce serbest kloru ve pH'ı ölçün; değerler doğruysa elektrodu temizleyip kalibrasyon sıvısıyla kontrol edin.

ORP ile serbest klor arasındaki fark nedir?

Serbest klor, suda bulunan etkin klorun miktarıdır ve mg/L olarak ölçülür. ORP ise suyun toplam oksitleme gücünü mV olarak gösterir; serbest klorla yükselir ama pH, siyanürik asit ve diğer maddelerden de etkilenir. Mevzuattaki değerler serbest klor olarak verildiği için ORP kullanılan sistemlerde de serbest klor DPD ile kontrol edilir.

ORP nasıl ölçülür?

ORP, platin ya da altın uçlu bir ölçüm elektrodu ile bir referans elektrot arasındaki gerilim farkı ölçülerek bulunur. Online sistemlerde ikisi tek gövdede birleşir (kombine ORP elektrodu); elektrot numune suyunun sürekli aktığı bir hazneye takılır ve ölçümlü pompaya bağlanır.

ORP elektrodu nasıl kalibre edilir?

Elektrot temiz suyla çalkalanır, değeri bilinen bir ORP kalibrasyon sıvısına daldırılır ve okuma oturunca pompada ya da ölçüm cihazında onaylanır. AnTech kataloğunda 225 mV ve 475 mV ORP kalibrasyon sıvıları bulunur. Kalibrasyondan sonra ORP hedefi DPD ile ölçülen serbest klora göre yeniden kontrol edilir.

ORP ile klor dozajı yapılırken pH neden sabit tutulmalı?

pH yükseldiğinde klorun etkin biçimi olan hipokloröz asidin payı azalır ve aynı serbest klorda ORP düşer. ORP'ye göre çalışan pompa bu düşüşü karşılamak için daha fazla klor basar. pH ayrı bir pompayla sabit tutulduğunda ORP ile serbest klor arasındaki ilişki daha tutarlı olur ve dozaj öngörülebilir hâle gelir.