Kısa cevap: pH dozaj pompası, suyun pH değerini bir elektrotla ölçen ve hedef değere ulaşmak için pH düşürücü ya da pH yükseltici kimyasalı otomatik olarak basan bir dozaj pompasıdır. AnTech’te bu iş için iki seri vardır: 230 V AC ile çalışan kompakt Lara PR (2–10 L/h) ve 95–260 V AC beslemeli, 4–20 mA ölçüm çıkışlı Nova DMPR (3,5–25 L/h). İki seride de pH elektrodu ve tutucusu pompadan ayrı, set olarak seçilir.
pH kontrollü dozaj pompaları yüzme havuzlarında, su depolarında ve endüstriyel proses hatlarında kullanılır. Bu sayfada pH’ın neden düzeltildiğini, hangi kimyasalların kullanıldığını, pH/ORP kontrollü dozaj pompaları arasından hangi modelin size uygun olduğunu ve otomatik pH kontrolünün adım adım nasıl kurulduğunu bulacaksınız.
pH Dozaj Pompası Nedir?
pH dozaj pompası, ölçüm, kontrol ve dozajı tek cihazda birleştiren, dozaj miktarını suyun ölçülen pH değerine göre ayarlayan bir dozaj pompasıdır. Sabit debili bir pompa ne kadar kimyasal basacağını ayardan alır; pH dozaj pompası ise bunu elektrottan gelen ölçümden alır.
Bir otomatik pH dozaj sistemi şu parçalardan oluşur:
- pH elektrodu: Suyun pH değerini ölçen kombine elektrot.
- Elektrot tutucu: Elektrodu numune hattına, boruya ya da tanka yerleştiren hazne, rekor veya prob tutucu.
- Pompa: Ölçüm girişli dijital elektromanyetik dozaj pompası (Lara PR ya da Nova DMPR).
- Kimyasal tankı ve emiş takımı: pH düşürücü ya da yükseltici çözelti ve seviye sensörlü emiş takımı.
- Basma hattı ve enjeksiyon noktası: Kimyasalı suyun aktığı hatta veren basma takımı.
Nova DMPR, ölçülen değer hedeften uzaklaştıkça dozajı artırır, yaklaştıkça azaltır. Aynı pompalar pH yerine ORP elektroduyla da çalışabilir ve bu durumda klor dozajını kontrol eder; ancak bir pompa aynı anda yalnızca bir ölçümü (pH ya da ORP) kullanır.
pH Neden Düzeltilir?
pH düzeltilir, çünkü klorun dezenfeksiyon gücü, borulardaki korozyon ve kireçlenme doğrudan suyun pH değerine bağlıdır.
Klorun etkinliği pH’a bağlıdır
Suya verilen klor, hipokloröz asit (HOCl) ve hipoklorit iyonu (OCl⁻) olarak iki hâlde bulunur. Dezenfeksiyonu asıl yapan, daha güçlü olan hipokloröz asittir. pH yükseldikçe hipokloröz asit oranı düşer; pH 7,5 civarında klorun yaklaşık yarısı bu hâldedir ve bu denge sıcaklıkla da biraz değişir. Yani pH yüksek bir suda aynı miktarda klor daha zayıf etki eder. Klorlanan her sistemde, bir klor dozaj pompası ne kadar doğru çalışırsa çalışsın, pH kontrol altında değilse sonuç istenen gibi olmaz.
Korozyon ve kireçlenme
pH’ı düşük ve yumuşak sular metal boru, bağlantı parçası ve ısı eşanjörlerinde korozyonu hızlandırabilir. pH’ı yüksek ve sert sularda ise kalsiyum karbonat çökelir; borularda, ısıtıcılarda ve filtrelerde kireç birikir, suda bulanıklık görülebilir. Uygun pH aralığı suyun sertliğine ve alkalinitesine göre değişir.
Proses ve deşarj gereklilikleri
Endüstriyel proseslerde kimyasal tepkimelerin verimi, ürün kalitesi ve ekipman ömrü pH’a bağlı olabilir. Atık suların deşarjında da pH için sınır değerler uygulanır. Bu değerler için tesisinizin tabi olduğu mevzuata ve izin belgelerine başvurun.
pH Düşürücü ve Yükseltici Kimyasallar
pH’ı düşürmek için asit, yükseltmek için baz özellikli kimyasallar kullanılır; pompanın kimyasala temas eden parçaları bu kimyasala uygun olmalıdır. Aşağıdaki tablo yaygın kullanılan kimyasalları genel olarak özetler:
| Kimyasal | Etkisi | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Sülfürik asit (seyreltilmiş, ticari pH düşürücü) | pH düşürür | Derişik hâli çok tehlikelidir; seyreltik ticari ürün tercih edilir. |
| Hidroklorik asit (tuz ruhu) | pH düşürür | Buharı çevredeki metal aksamı aşındırabilir; tank kapalı ve ortam havalandırmalı olmalıdır. |
| Sodyum bisülfat (kuru asit) | pH düşürür | Toz üründür; suda tamamen çözülüp çözelti olarak basılır. |
| Sodyum hidroksit (kostik) | pH yükseltir | Güçlü bazdır; cilt ve göz için tehlikelidir, O-ring uyumu ayrıca kontrol edilir. |
| Sodyum karbonat (soda) | pH yükseltir | Alkaliniteyi de artırır; tam çözülmezse çekvalflerde tortu bırakabilir. |
Malzeme uyumu
Lara PR ve Nova DMPR’nin standart yapısında pompa kafası PVDF, diyafram PTFE, bilyeler zirkonyum, O-ringler Viton’dur. Emiş ve basma takımları Lara PR’de PP, Nova DMPR’de PVDF’tir. Katalogdaki fiyatlar standart Viton O-ringli modeller içindir; Nova ve Lara serileri için EPDM ve teflon O-ring seçenekleri de belirtilir. Özellikle bazik kimyasallarda ve derişik asitlerde, kullanacağınız kimyasalın adını ve derişimini bize yazın; malzeme uyumunu birlikte kontrol edelim.
Güvenlik
- Asit ile sodyum hipoklorit aynı tankta, aynı emiş takımıyla ya da aynı enjeksiyon noktasında karşılaşmamalıdır; bu karışım klor gazı açığa çıkarır.
- Seyreltme yaparken asit suya eklenir; asidin üzerine su dökülmez.
- Tankları etiketleyin; eldiven, gözlük ve uygun koruyucu ekipman kullanın.
pH Kontrollü AnTech Modelleri
AnTech’in pH kontrollü dozaj pompaları Lara PR (4 model) ve Nova DMPR (3 model) serileridir; ikisi de pH ya da ORP ölçümüne göre dozaj yapar. Fiyatlar KDV dahildir ve günlük döviz kuruyla güncellenir; tüm modelleri klor dozaj pompası fiyatları sayfamızda karşılaştırabilirsiniz.
| Model | Maks. debi | Maks. basınç | Besleme, güç | Fiyat (KDV dahil) |
|---|---|---|---|---|
| Lara PR 2 L/h 10 Bar | 2 L/h | 10 bar | 230 V AC, 17 W | ₺43.442,06 |
| Lara PR 5 L/h 7 Bar | 5 L/h | 7 bar | 230 V AC, 17 W | ₺43.442,06 |
| Lara PR 10 L/h 5 Bar | 10 L/h | 5 bar | 230 V AC, 17 W | ₺47.906,19 |
| Lara PR 2 L/h 20 Bar | 2 L/h | 20 bar | 230 V AC, 17 W | ₺49.905,06 |
| Nova DMPR 3,5 L/h 20 Bar | 3,5 L/h | 20 bar | 95–260 V AC, 15 W | ₺58.833,34 |
| Nova DMPR 10 L/h 10 Bar | 10 L/h | 10 bar | 95–260 V AC, 25 W | ₺55.835,03 |
| Nova DMPR 25 L/h 5 Bar | 25 L/h | 5 bar | 95–260 V AC, 27 W | ₺62.764,44 |
Lara PR mi, Nova DMPR mi?
Lara PR, daha kompakt ve daha uygun fiyatlı seçenektir; Nova DMPR ise daha yüksek debi, geniş besleme aralığı ve izleme çıkışı sunar.
- Lara PR: Standart kombine elektrotla pH ya da ORP ölçümü, tampon sıvılarla tamamen dijital otomatik kalibrasyon, açılışta 0–60 dakikalık ölçüm bekleme süresi, su sayacıyla volümetrik oransal dozaj, 4–20 mA analog giriş, sıvı seviye kontrolü ve alarm rölesi, zaman ayarı, kullanıcı şifresi. Ayrıntılar AnTech Lara serisi sayfasındadır.
- Nova DMPR: pH ya da ORP ölçümüne göre oransal dozaj, menüden sensör kalibrasyonu, ölçülen değeri aktaran 4–20 mA çıkış, Nova D’nin tüm çalışma modları, kimyasal ve su seviye, akış ve PT100 girişleri, alarm çıkışı, ModBus RTU (RS485) haberleşme girişi. Ayrıntılar AnTech Nova serisi sayfasındadır.
Ölçülen pH değerini bir otomasyon sistemine ya da kayıt cihazına aktarmanız gerekiyorsa Nova DMPR’yi seçin. Kompakt bir pompayla havuz, depo ya da küçük proses hattında pH kontrolü yeterliyse Lara PR çoğu zaman işinizi görür.
Elektrot setleri ayrı satılır
pH ölçümü için bir tutucu elektrot seti gerekir; pompayla birlikte gelmez. Katalogda pH için P kodlu sekiz set bulunur: P 1–P 4 numaraları tutucu tipini, S ve E harfleri elektrot gövdesini gösterir (S: Ultem gövdeli Sensor XS, E: polikarbon gövdeli elektrot). Her sette elektrot, tutucu ve pH kalibrasyon sıvısı yer alır.
| Set | Tutucu | Uygun kurulum |
|---|---|---|
| P 1 | Daldırma tipi prob tutucu | Açık tank, denge deposu |
| P 2 | Filtreli elektrot haznesi ve montaj takımı | Hattan alınan numune suyu |
| P 3 | 1/2″–12 mm PP sabitleme rekoru | Doğrudan boru üzerine |
| P 4 | Hortum tipi prob tutucu | Hortumla gelen numune hattı |
Katalog, Lara PR için listelenen tutucu elektrot setlerinin Nova DMPR ile de kullanılabileceğini belirtir. Hangi setin uygun olduğundan emin değilseniz kurulum yerinizin fotoğrafını bize gönderin.
Otomatik pH Kontrolü Nasıl Kurulur?
Otomatik pH kontrolü; elektrodun doğru yere yerleştirilmesi, tampon sıvılarla kalibrasyon, hedef değerin girilmesi ve pompanın kimyasal hattına bağlanmasıyla kurulur.
- Elektrot yeri: Elektrodu suyun sürekli aktığı, hava kabarcığı olmayan bir numune hattına ya da hazneye yerleştirin. Numune, kimyasal enjeksiyon noktasından önce alınmalıdır; elektrot kimyasalın yeni karıştığı suyu ölçerse pompa yanlış tepki verir. Tank uygulamalarında daldırma tipi tutucu kullanın ve tankın karıştırıldığından emin olun.
- Elektrot montajı: Elektrodu ucu aşağıya bakacak şekilde takın; ters ya da yatay konumdan kaçının. Elektrodun ucu kuru kalmamalıdır; koruma kapağını montajdan hemen önce çıkarın.
- Kablo: Elektrot kablosunu pompanın ölçüm girişine bağlayın ve enerji kablolarından uzak geçirin.
- Kalibrasyon: Elektrodu tampon sıvılarla kalibre edin; katalogda pH 7 ve pH 4 kalibrasyon sıvıları bulunur. Lara PR kalibrasyonu tamamen dijital yapar, Nova DMPR’de kalibrasyon pompa menüsündendir. Kullanılmış tampon sıvısını şişesine geri dökmeyin.
- Açılış bekleme süresi: Lara PR’de açılışta 0–60 dakika arasında bir ölçüm tanımlama süresi girilebilir. Bu sürede pompa ölçüme göre dozaj yapmaz; elektrot kararlı hâle gelmeden yanlış ölçümle aşırı dozaj yapılması önlenir.
- Hedef ve dozaj ayarı: Hedef pH değerini ve kullandığınız kimyasalın yönünü (düşürücü ya da yükseltici) devreye almada doğru tanımlayın. İlk günlerde düşük bir kapasite sınırıyla başlayıp sistemin tepkisini izleyin.
- Güvenlik girişleri: Seviye sensörlü emiş takımını bağlayarak tank boşaldığında uyarı alın. Su akmadığında dozaj yapılmaması için pompayı sirkülasyon ya da besleme pompasıyla birlikte çalıştırın; Nova DMPR’de akış algılayıcı girişini kullanabilirsiniz.
- İlk günler: Pompanın gösterdiği değeri el tipi bir ölçer ya da test kitiyle karşılaştırın; fark varsa kalibrasyonu tekrarlayın.
pH dozajı, klor dozajı gibi tek bir formülle hesaplanmaz; gereken kimyasal miktarı suyun alkalinitesine bağlıdır. Küçük bir numuneye kademeli olarak kimyasal ekleyip pH değişimini ölçerek ihtiyacı önceden görebilirsiniz. Elektrot kalibrasyonunu bize bırakmak isterseniz pH ve klor sensörü kalibrasyonu hizmetimizden talep oluşturabilirsiniz.
Havuz, Depo ve Proses Uygulamaları
pH dozaj pompaları en çok yüzme havuzlarında, su depolarında ve endüstriyel proses ile atık su hatlarında kullanılır.
Yüzme havuzları
Havuzda pH kontrolü, klor kontrolünün ön koşuludur. Sodyum hipoklorit bazik bir çözelti olduğu için klorlanan havuzlarda pH çoğu zaman yükselme eğilimi gösterir; bu yüzden havuzlarda pH pompası genellikle pH düşürücü basar. Tipik düzende bir pompa pH, diğeri ORP ya da serbest klor ölçümüyle çalışır. Havuz düzeni ve model seçimi için havuz klor dozaj pompası sayfamıza bakın.
Su depoları ve kuyu suları
Depolarda pH düzeltme, hem klorun etkinliğini artırmak hem de boru ve tesisat ekipmanını korumak için yapılır. Açık depolarda daldırma tipi tutuculu set, depo giriş ya da çıkış hattında hazneli ya da rekorlu set kullanılabilir. Debisi değişen hatlarda Lara PR, su sayacına bağlandığında volümetrik oransal dozaj da yapabilir.
Proses ve atık su
Endüstriyel proseslerde ve atık su nötralizasyonunda kimyasal ihtiyacı daha yüksek olabilir. Bu tür hatlarda 25 L/h’ye kadar basan Nova DMPR, 4–20 mA ölçüm çıkışı ve ModBus RTU haberleşme girişiyle tesis otomasyonuna bağlanabilir. Basıncı yüksek kapalı devrelerde 20 bar’a kadar çalışan Lara PR 2 L/h 20 Bar ve Nova DMPR 3,5 L/h 20 Bar modelleri kullanılır.
Kaynaklar
- AnTech 2025 Ürün Kataloğu (KT_25 R02): Lara PR ve Nova DMPR özellik listeleri, malzeme kod tabloları ve tutucu elektrot setleri.
Sık Sorulan Sorular
pH dozaj pompası nedir?
Suyun pH değerini elektrotla ölçen ve hedef değeri korumak için pH düşürücü ya da yükseltici kimyasalı otomatik basan dozaj pompasıdır. AnTech'te Lara PR ve Nova DMPR serileri bu işi yapar.
pH elektrodu pompayla birlikte geliyor mu?
Hayır. Elektrot, tutucu ve kalibrasyon sıvısı tutucu elektrot seti olarak ayrıca seçilir. pH için P kodlu setler, ORP için R kodlu setler kullanılır.
Aynı pompayla hem pH hem klor kontrol edilir mi?
Hayır. Lara PR ve Nova DMPR aynı anda pH ya da ORP'den yalnızca birini ölçer ve tek bir kimyasal basar. pH ve klor kontrolü için iki ayrı pompa gerekir.
pH hangi değerde tutulmalı?
Hedef değer uygulamaya göre değişir; havuz, içme suyu ve atık su için farklı gereklilikler vardır. Tesisinizin tabi olduğu mevzuattaki değeri kullanın; emin değilseniz bize yazın, birlikte kontrol edelim.
pH elektrodu ne sıklıkla kalibre edilmeli?
Kalibrasyon aralığı su kalitesine ve kullanım koşullarına göre değişir. Pompanın gösterdiği değeri düzenli olarak bir test kiti ya da el tipi ölçerle karşılaştırın; sapma görüldüğünde elektrodu temizleyip tampon sıvılarla yeniden kalibre edin.
Lara PR mi, Nova DMPR mi almalıyım?
Kompakt ve daha ekonomik bir pH kontrolü için Lara PR yeterlidir. 10 L/h'nin üzerinde debi, 95–260 V AC besleme, ölçümün 4–20 mA ile aktarılması ya da ModBus haberleşmesi gerekiyorsa Nova DMPR'yi seçin.
Hangi kimyasalla pH düşürülür?
Yaygın olarak seyreltilmiş sülfürik asit, hidroklorik asit ya da suda çözülmüş sodyum bisülfat kullanılır. Kimyasalın adını ve derişimini bize yazın; pompanın malzemesiyle uyumunu birlikte kontrol edelim.